اما اگر اين وسيله در دسترس نباشد اين داروها جدا سودمند مىباشند : شيرخشت يك جزء ، جو سياه پوست گرفته يك جزء آنها را مىسايند و با شير زن دختر زائيده مىآميزند و فتيله‌اى را بدان آغشته كرده و در پيشاب راه مىگذارند و نيز خوردن چهل گرم روغن همراه با بيست گرم شكر مفيد مىباشد « 1 » و نيز تخم ترب ، زنجبيل و فضله موش را در آب مىجوشانند و بر بالاى آلت مىگذارند و اين دارو هم مفيد است : شيره پنبه‌دانه بيست و پنج گرم ، شيره دانه قرطم ( كافشه ) پنجاه گرم ، شيره تخم خربوزه مجدى پنجاه گرم ، خميره بنفشه بيست و پنج گرم ، شراب الدينار پنج گرم و اين‌ها را همراه با عرق گاو زبان ، گلاب و لعاب تخم بارهنگ مىخورند . غذاى بيماران لوبيا و نخود كوفته و مغز قرطم و جوجه‌ايست كه با دارچينى معطر شده باشد . معالجات ديگرى نيز در كليات گفته شد . اما ورم چه از مثانه باشد و چه از كليه مانند ورم كبد درمان مىشود ، اگر سببهاى خارجى داشته باشد نخست بايد آن سببها بر طرف گردد اما اگر بادى در مثانه باشد درمانش ، روغن زيره و روغن انيسون است . گوشت زائد داخل مجرى در نزد من درمانى ندارد . اين دارو لخته خون و چركى را كه در دهانه مثانه خشك شده باشد ذوب مىكند : كرويا دشتى ( قردمانا ) ، مرّ ، روناس ، سرو كوهى ، ( ابهل ) ، اشق ، انغوزه به اندازه مساوى كه نخست اشق را حل مىكنند و ساير داروها را در آن محلول مىريزند و حب مىكنند و روزى چهار بار همراه با جوشانده تخمهاى گياهى « 2 » و سكنجبين

--> ( 1 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خاصيتهاى ابقر ، اشنان ، انيسون ، تنباكو هويج ، انغوزه ، ريوند ، كره ، روغن گاو ، عصاره ريوند ، ترب ، مارچوبه براى بند آمدن ادرار ذكر شده مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه ( 2 ) بعض تخمهاى گياهى مانند تخم خربوزه ادرارآورند و منظور اين قبيل تخمهاست